Ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit

Gevoeligheid

• Aantasting verblijfsplaatsen door nieuwbouw, bouwrijp maken van locaties, herinrichting, tijdelijke gronddepots, grondtransport, grootschalig bosbeheer, zandwinning, terreinafwerking e.d. (verstoren van bodems, opruimen of opschonen van bosjes).
• Verkeer. Gedurende de zomermaanden verblijft de zandhagedis vlak voor en na zonsondergang op overdag door de zon beschenen paden en (bos)wegen. Onverharde (zand)wegen kunnen ei-afzetgebied zijn.
• Grondwerkzaamheden. Vergraven en afgraven van bodems waar de zandhagedis of afgezette eieren voorkomen.
• Versnippering. Opdelen van leefgebieden door het ongeschikt worden van natuurlijke leefgebieden (verbossing, vergrassing van heide) of wijzigingen in grondgebruik (landbouw, aanleg van wegen, nieuwbouw) of door aanleg nieuwe (water)wegen, intensivering weggebruik, wegverbreding, herinrichting.
• Herinrichting e.d. Ruimtelijke veranderingen in het leefgebied kan snel leiden tot het ongeschikt raken van het leefgebied.
• Duinen heidebranden; mijnbouw, ontginning van natuurgebieden voor de landbouw
• Bosaanplant.
• Verstoring door intensieve recreatie en hondenuitlaatplekken.

Gevoelige perioden

Werkzaamheden die tot verstoring kunnen leiden zoveel mogelijk uitvoeren buiten onderstaande periode(n): periode van voortplanting: maart t/m juni en periode van overwintering: oktober t/m februari.

Mogelijke effecten

• Aanrijden van zandhagedissen.
• Vernietiging van leefgebied, ei-afzetplaats en overwinteringplaats.
• Versnippering en isolatie van populaties.
• Ongeschikt worden van leefgebied door grootschalig beheer. Bijvoorbeeld plaggen, maaien, branden, bosaanplant.
• Ongeschikt raken van leefgebied door verbossing, vergrassing en verruiging van leefgebieden verdwijnt de benodigde gevarieerdheid en openheid van gebieden en verdwijnen eiafzetplekken.
• Ongeschikt worden van leefgebied door verstoring door recreatie.

Maatregelen

• Veilig stellen van leefgebied.
• Verbetering van geschikt en/of bestaand leefgebied.
• Aanleg nieuw leefgebied.
• Snelheidsbeperkende maatregelen voor wegen (max.snelheid, drempels).
• Zonering van gebieden; delen afsluiten voor intensieve recreatie, verleggen van wandelen fietspaden.
• Aanleg faunapassages.
• Aanleg van zon-georiënteerde dijklichamen in het plangebied. Hiervoor kan lokaal (geschikt) zandgrond worden hergebruikt. Werken met gesloten grondbalans.
• Afwerken taluds met hergebruik van lokaal (geschikte) zandgrond. Werken met gesloten grondbalans.
• Tegengaan van vergrassing en verruiging door extensieve begrazing of lokaal plaggen. Hierdoor ontstaat meer variatie in de vegetatie en door de hoeven van de grazers ontstaan nieuwe open plekken.
• Creëren van zandige kale plekken. Zo ontstaan er meer plekken waar de hagedis kan opwarmen in de zon. Ook voor het maken van de broedholletjes is dit gunstig. Bijvoorbeeld door handmatig plaggen.
• Aanleg van verbindingszones door kap van bomen. Het is de bedoeling dat een verbindingzone met structuurrijke vegetatie begroeid raakt en zo ook als leefgebied gaat dienen.

Voorafgaand aan ingreep

• Inventariseren van het plangebied op aanwezigheid van verblijfplaatsen/ei-afzetplaatsen.
• Geen graafwerkzaamheden in en rondom ei-afzetplaatsen tussen begin juni half september.

Eisen aan compenserende/mitigerende maatregelen

• Uitvoering van alle maatregelen vereist deskundigheid over de soort in zijn omgeving; voor een juiste uitvoering is overleg met een ter zake deskundige gewenst.
• In geval van compensatie kan de te compenseren functie het beste worden teruggebracht in en overeenkomstig de eisen van (één van de) natuurdoeltypen waarin de soort deze functie vervullen kan. Volgens het handboek Natuurdoeltypen komt de zandhagedis voor in de natuurdoeltypen: 1.2, 1.3, 2.2, 2.12, 3.34, 3.35, 3.45, 3.46, 3.48, 3.52, 3.54 en 3.64.

Als voorbeeld voor compensatie zanghagedis (vanaf het signaleren van de hagedissen tot het treffen van compenserende maatregelen en het verplaatsen van de hagedissen) kan worden genomen:

• G.F.J. Smit, Seinpostduin. Inventarisatie, compensatieen projectplan. Bureau Waardenburg rapport nr. 01-130, 2001
• G.F.J. Smit, Translocatie zandhagedissen Seinpostduin. Verslag van wegvangen en elders uitzetten van dieren in 2001. Bureau Waardenburg rapport nr. 01-042, 2001.